IBM Internet Connection

Iedereen op het Net!

Of we het nu willen of niet, Internet is in en dat zullen we weten ook. In vrijwel alle artikelen komt `het Net' in een van de vele gedaanten naar voren in deze UNIX Info. Dat is ook niet vreemd, gezien het feit dat vrijwel ieder bedrijf dat zich met informatieverwerking bezighoudt tegenwoordig wel iets op of met het Net doet. UNIX staat aan de wieg van Internet, en het was tot voor enkele jaren ook min of meer de verplichte keuze voor wie het Net op wilde.
IBM heeft zich in dit opzicht een tijdlang rustig gehouden, om daarna als eerste met een desktop-besturingssysteem met ingebouwde Internet-faciliteit (OS/2 Warp) te komen. Naast de software biedt IBM ook de toegang, en eventueel zelfs het grootste deel van het transport via het eigen Global Network. Nu het bedrijf met een aantal nieuwe produkten komt waarmee zelfs een MVS-mainframe aan het Net gehangen kan worden is het tijd voor een overzicht. De toekomst van IBM hangt volgens sommigen aan het glazen draadje van de glasvezelkabel, het is interessant te zien hoe het bedrijf zich opmaakt voor de verovering van een positie als dienstverlener op het Net.
IBM heeft, net zoals een aantal andere grote bedrijven, de beschikking over een eigen communicatienetwerk. IBM Global Network was in eerste instantie bedoeld voor intern gebruik, maar de enorme populariteit van Internet heeft geleid tot een groeiende vraag naar bandbreedte en daarmee tot een aantal interessante mogelijkheden voor exploitatie van dat Net. De lancering van OS/2 Warp met standaard meegeleverde Internet-software en de introductie van het Advantis netwerk voor Internet-toegang gaf aan dat IBM ernst maakte met de plannen voor exploitatie van het eigen netwerk. Dit is echter nog maar een klein tipje van de ijsberg, die zo langzamerhand zichtbaar begint te worden. Want wat is er eigenlijk aan de hand? IBM is groot geworden met het verkopen van grote computers en de bijbehorende onderhouds- en servicecontracten. Dat ging jarenlang goed, IBM was marktleider en gaf aan in welke richting de informatiemaatschappij zich zou ontwikkelen. De komst van betaalbare minicomputers en - iets later - de eerste personal computers gaven echter al aan dat er iets gaande was, een ontwikkeling die ook bij IBM niet onopgemerkt was gebleven. De gebruikers wilden meer flexibiliteit dan een host-based systeem kon bieden, en keken verlangend uit naar een eigen microcomputer. IBM zag hier wel een markt in, en ontwikkelde binnen korte tijd een dergelijk apparaat. Omdat de ontwikkelingsperiode zo kort was, stapte men af van het tot dan toe gangbare gebruik om alle hard- en software (tot de processoren aan toe) in eigen beheer te ontwikkelen en vervaardigen. In plaats daarvan werd gebruik gemaakt van componenten die op de vrije markt werden ingekocht. Technisch gezien was de eerste IBM-PC eigenlijk al achterhaald toen hij op de markt gezet werd, maar dat heeft het succes van het apparaat niet in de weg gestaan. De machines werden geleverd met een keur aan besturingssystemen, waarbij PC-DOS uiteindelijk aan het langste eind trok. Niet omdat het nou zo'n denderend besturingssysteem was (dat was en is het niet), maar met name omdat het ruim honderd dollar goedkoper was dan de overige beschikbare systemen. PC-DOS was ontwikkeld (of eigenlijk ingekocht) door Microsoft, het toen nog jonge bedrijf van Bill Gates waar we hier verder niets over zullen zeggen. Microsoft had het recht bedongen om het besturingssysteem onder een andere naam aan andere computerfabrikanten te verkopen, IBM had dus geen exclusief recht op dit systeem. In combinatie met de eenvoudig na te bouwen hardware van de IBM PC ontstond zo een levendige markt voor IBM-klonen, die het bedrijf uiteindelijk bijna de das om hebben gedaan (dit zijn de letterlijke woorden van de huidige CEO, Lou Gerstner). De populariteit van de PC nam ongekende vormen aan, terwijl de markt voor host-systemen stagneerde. IBM was voor haar inkomsten echter nog voor een groot deel afhankelijk van die host-systemen, en zag daarmee de inkomsten dalen tot onder het nulpunt. Deze negatieve inkomensontwikkeling is inmiddels een halt toegeroepen en zelfs omgekeerd, maar dat neemt niet weg dat er iets fundamenteel moet veranderen wil IBM overeind blijven in de te verwachten `derde informatierevolutie'.
Na de mainframes in de jaren 60, de mini's van de jaren zeventig en de personal computers van de jaren 80 is het nu de beurt aan het informatienetwerk. Het is niet de snelste computer of het slimste besturingssysteem dat zal bepalen wie als winnaar uit deze strijd komt (ofschoon het natuurlijk wel noodzakelijk zal blijven om over een snelle computer en een slim besturingssysteem - UNIX? - te beschikken). Het gaat er dit keer om wie het beste weet in te spelen op de nieuwe mogelijkheden die een wereldwijd vertakt netwerk van kleine en grotere computers kan bieden. In dit opzicht zijn diverse bedrijven IBM al voorgegaan, maar geen van die bedrijven heeft de mogelijkheden van een gigant als IBM, of het nu gaat om het beschikbare kapitaal voor onderzoek of de infrastructuur op basis waarvan diensten kunnen worden aangeboden. De kreet `the Network is the Computer' mag dan als eerste door Sun gelanceerd zijn, vooralsnog is IBM de enige die over zowel dat netwerk als die computers beschikt. Of IBM daarmee ook de aangewezen partner is om het Net op te gaan is hiermee echter niet gesteld. Het is een feit dat diverse bedrijven - waaronder Sun - eerder zijn ingesprongen op de mogelijkheden die deze nieuwe technologie biedt. IBM heeft ook nog te kampen met een image-probleem, ofschoon dit al een stuk verbeterd is sinds Gerstner twee-en-een-half jaar geleden het roer overnam.

Afrekenen per kilo-instructie

Vertrouwen

Bescheiden start

Frank de Lange