Verraders, sla uw slag!

Onze samenleving wordt steeds minder sociaal, dat merk je aan alle kanten. De zogenaamde sociale zekerheid wordt afgebroken, maar dat is nog maar de buitenlaag van een voortsluipende verharding.

Een van de kwalijke uitwassen daarvan is het verschijnsel van de kliklijnen, soms eufemistisch als meldpunten aangeduid. Het verraden van je baas, je buurman of gewoon iemand die je niet mag wordt steeds normaler gevonden. Laatst leenden zelfs allerlei politici zich voor een actie om leeftijddiscriminatie te bestrijden. Onder het mom dat hier een maatschappelijk probleem zou worden opgelost werd er een media-blitz geregeld waarin de politici elkaar zaten te overtroeven in klikvriendelijke uitspraken. Walgelijk, min, klikken is iets wat we als kinderen al verafschuwden; het gaat in tegen het groepsgevoel, de teamgeest en stond ooit in een kwade reuk als een Gestapo-methode, waarmee totalitaire regimes aan de macht bleven.

Kliklijn
Nu zijn we dus al zover, dat kliklijnen min of meer officieel zijn, maar op computergebied wordt het nu nog wat aangedikt. Door de samenwerkende software-giganten - onder de BSA-vlag - is er nu een kliklijn ingesteld, waarbij de aangever beloond wordt voor het klikken. In het verleden heeft de BSA bij herhaling (op persconferenties waar we aan- wezig waren) gesteld, dat men hier niet toe zou overgaan, maar dat was blijkbaar een leugentje om bestwil. Nu kwaakt men over de successen die deze minne aanpak al heeft opgeleverd.

Beloning
Het uitloven van beloningen gebeurt natuurlijk al langer, maar tot nu toe werd dat gedaan door de politie of verzekeringsbedrij- ven, het door direct betrokkenen opzetten van een klikbeloning hebben we nog niet gezien. Het principe, dat je als klikker of aangever een percentage van de buit krijgt, is helemaal walgelijk. Niet alleen wraak, maar easy money, ideaal voor wie te weinig verdient (of krijgt). Dan krijg je premiejagers, price-hunters, mensen die om het geld jacht gaan maken op overtreders, daar mogelijk grof geld mee gaan ver- dienen, hun eigen netwerkjes gaan opzetten, kortom een opsporingsap- paraat dat min of meer geprivatiseerd met een soort kaperbrieven aan de gang gaat. In de VS, waar men politiemensen laat delen in de buit van drugs-arrestaties, verklaart men al snel ook have, goed en huis van de gearres- teerde (en diens advocaat) tot buit, heeft dat al tot echte misstan- den geleid. Je krijgt politiemensen en korpsen die zaken ensceneren om er zelf beter van te worden.

BSA
Maar dat kan de BSA niet veel schelen. Het gebruik van il- legale software tast de winst aan, dus hebben de grote (Amerikaanse) software-producenten samen een club opgezet onder de naam Business Software Allian- tie (er is ook nog een Software Publisher's Association die min of meer hetzelfde doet) en gaan ze de piraterij nu te lijf met een kliklijn. Geef je baas, je belastinginspecteur, de burgemeester, de nieuwe man van je ex of gewoon die lelijkerd van de hoek lekker aan, de kans is groot dat ie wel wat illegale software op z'n C-drive heeft staan en dan is ie er lekker bij. Verraders krijgen prijzengeld, zelfs een percentage van de opbrengst (wat de BSA er uit kan slaan) en niemand hoeft het te weten, want zoiets wordt - meldt de BSA trots - toch mees- tal binnenskamers gehouden. Een oproep tot verraad, aansporen tot gedrag dat we onze kinderen toch ook niet leren. Gedrag dat fnuikend is voor de teamgeest, het vertrouwen binnen een organisatie en met name ook de acceptatie van innovatie op software-gebied afremt. Hoe weet een or- ganisatie, dat pakket A of B beter werkt dan wat ze nu gebruiken? Door het eens te proberen en dan misschien anderen en de leiding te over- tuigen. Zo is WordPerfect groot geworden, was dat nou zo dom? Met de verraderlijke kliklijnen van de BSA wordt misschien wel de status quo, maar niet de relatie tussen gebruikers en ontwikkelaars gediend.

`Onder ons'
Wat me vooral irriteert, is dat de BSA zelden of nooit zaken echt voor de rechter brengt, men regelt het zogenaamd `onder ons'; dat komt in de praktijk vooral neer op chantage van de `overtreder' .
In de kranten lees je dat geregeld, men heeft weer een zaak gewonnen heet het dan, maar het is geen rechter die zo'n uitspraak doet of de schade bepaalt, het is handjeklap tussen de BSA en de schuldige, die naar draagkracht wordt aangepakt onder dreiging van publiciteit. Lekker rommelen en dan via persberichten de kranten slechts de ene kant van de zaak doorgeven en de tegenpartij per akte van dading verbieden er verder iets over te zeggen. Flauw, dom, contra-produktief, aanzettend tot crimineel gedrag en geloof me, uiteindelijk gaan grote bedrijven gewoon terugslaan en bij grote software-offertes gewoon eisen, dat ze gevrijwaard worden van BSA-interferentie. Dan mogen de kleinere organisaties, die vaak gewoon niet weten wat er allemaal op hun machines staat, het gelag betalen. Diezelfde clubs, die brullen dat er steeds meer illegale software gebruikt wordt en dat er duizenden banen verloren gaan door het illegaal kopi ren, schieten zelf tekort, brengen bijna stelselmatig software met bugs uit die veel meer schade veroorzaakt dan die paar illegale hebbe-kopietjes, jagen de computerbezit- ter op kosten met steeds complexere en onbruikbaarder software en zijn zelf schuldig aan prijsopdrijving en beperking van de concurrentie door produktsegmentatie, onzinnige lokalisering en bundel-deals die misbruik in zich dragen. Omdat verwarrende operating-systemen wel hele schermen met vensters en ikoontjes, maar geen relaties tussen die ikonen en de software op een systeem laten zien is het voor de gemid- delde chef of systeembeheerder niet eenvoudig om te zien of er met il- legale software gewerkt wordt, laat staan of die toevallig ergens op een PC staat.

De ellende met zo'n soort samenwerking als de BSA, die zich vooral baseert op een voor wat betreft `sueing' verkankerde Amerikaanse rechtspraktijk die we hier niet hebben en ook niet willen hebben, is dat de individuele bedrijven nog maar weinig te zeggen hebben. De hoofdlijnen komen uit de VS en een of andere overambitieuze marketing-bobo probeert dan hier te scoren door zo hard mogelijk de BSA-kar te trekken.
Dat doet men natuurlijk om het wezenlijke probleem van de software-markt, de verzadiging en de onkunde om echte nieuwe produkten te maken, te maskeren.

Stelling
Ik neem hier, opnieuw en met groeiende bezorgdheid over dit soort praktijken, stelling tegen de BSA. Ik verzoek de bedrijven die nog een greintje ethiek in hun beleid hebben, een einde te maken aan deze kliklijn voor verraders. Met deze Gestapo-methodiek maakt men meer kapot dan dat er een eerlijke en open relatie tussen leveran- cier en gebruiker ontstaat. Men maakt openingen voor chantage, voor wraakacties van ontslagen of verongelijkte (ex-)werknemers, voor pesterijtjes en een Kafka-achtige stille angst. Ik denk dat bedrijven uiteindelijk terugkrijgen wat ze zaaien en dat daarom bedrijven zoals IBM en Novell, die toch op basis van duidelijke ethische principes opereren, hier eens wat aan moeten doen.
Om m'n punt misschien nog eens wat duidelijker te maken; ik stel hierbij een beloning van fl 250,- ter beschikking voor iedereen, die mij middels een foto, video of anderszins kan aantonen, dat werknemers van bedrijven als Lotus, Adobe, Novell, Microsoft en de andere BSA-deelnemers zich bezondigen aan dronken rijden, te snel rijden, illegaal parkeren, Internet-flaming, overtreden van de netiquette etc. Verder stel ik fl 500,- ter beschikking voor ieder, die mij een door de BSA aangespannen zaak meldt, die stinkt en waar de dreiging met deurwaarders en juridische maatregelen uiteindelijk niet gerechtvaardigd bleek. Ik zal daarover, zonder de naam van betrokkenen of bedrijf te noemen, op deze pagina's rapporteren.

Ik stel met nadruk, dat ik tegen illegaal gebruik ben van software (en ander materiaal waarop copyrights rusten) en dat ook heel duidelijk maak en maakte, maar dat ik de methodes waarmee men dit euvel te lijf gaat, de zelfrechterij, het bevorderen van een chantage-cultuur door kliklijnen en de eenzijdige en valse voorlichting daarover niet acceptabel acht. Op deze manier kweekt men, in naam van de winst en tegen de piraterij, een klasse van verraders en niemand gelooft toch dat dat wel eerlijke gebruikers zullen zijn in de toekomst! Als BSA heb je met de lijst van klikkers toch gelijk de volgende club ver- moedelijke overtreders in handen.

Luc Sala